مدیریت پایدار زنجیره تأمین جایگاه ویژه ای در عرضه محصولات به مصرف کننده نهایی دارد. صنعت پسته ایران نیز اهمیت زیادی در تأمین ارز و بهبود تراز تجاری کشور دارد. بنابراین اصلاح زنجیره تأمین از طریق گسترش دانش و آگاهی، به رقابت پذیری بیشتر این صنعت در بازار جهانی و پایداری زنجیره تأمین کمک شایانی خواهد کرد. از این رو، مطالعه حاضر به دنبال بررسی تأثیر سطح دانش و آگاهی مشتریان بر بهبود پایداری زنجیره تأمین محصول پسته در ایران از دیدگاه خبرگان است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی بود که با رویکرد آمیخته انجام شده است. در مرحله کیفی جامعه مورد مطالعه شامل 20 نفر از خبرگان صنعت پسته ایران بودند که از طریق سایت انجمن پسته ایران، به روش نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انتخاب شدند. در مرحله کمی جامعه آماری، شامل 156 نفر ازفعالان حوزه صنعت پسته بودند که طبق فرمول کوکران 130 نفر تعیین و برای نمونه گیری از روش تصادفی ساده استفاده شد. در بخش کیفی برای شناسایی مقوله ها و مفاهیم از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی برای تحلیل روابط متغیرها از روش مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارSmartPLS3 استفاده شده است. براساس نتایج به دست آمده، دربخش کیفی 55مفهوم در قالب 6مقوله اصلی شناسایی شدند. همچنین نتایج بخش کمی نشان دادند که مقوله های دانش کشاورزی بردانش فرآوری، دانش فرآوری بر دانش انبارداری وحمل، دانش انبارداری وحمل بر دانش بازاریابی و توزیع،دانش بازاریابی و توزیع بردانش پشتیبانی و خدمات تأثیرمستقیم دارند.همچنین همه مقوله ها به جز مقوله بازاریابی و توزیع که موردتأیید قرار نگرفت، برمدیریت زنجیره تأمین پایدار تأثیرمستقیم دارند.

زمینه – با توجه به اینکه تسهیم موثر دانش یک روش مهم برای بهبود کارایی عملیاتی زنجیره تأمین است، بررسی عوامل موثر بر تسهیم دانش در زنجیره تأمین امری ضروری بنظر می رسد درحالیکه تحقیقات کمی در این زمینه صورت گرفته است. هدف – این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر تسهیم دانش در زنجیره تأمین است. روش پژوهش– نوع تحقیق از نظر روش" آمیخته اکتشافی" است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه مدیران شرکت های عضو زنجیره تأمین برق خراسان (461 نفر) می باشد که از این تعداد، 215 نفر با استفاده از شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده به عنوان نمونه تحقیق انتخاب گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزارهای Excel، SPSS، Statistica10، و آزمون های نسبت (z) و-t استودنت مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. یافته ها – برطبق یافته های تحقیق، یک مدل مفهومی در هشت عامل و تئوری های مرتبط شناسایی گردید. نتایج حاصل از تست مدل حاکی از این بود که عامل نگرش سازمانی نسبت به تسهیم دانش و عامل اعتماد بین سازمانی به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میانگین در زنجیره تأمین برق خراسان است. نتیجه گیری – این مطالعه به درک عوامل مهم موثر بر تسهیم دانش در زنجیره تأمین کمک می کند.

زمینه و هدف: : با توجه به این که هریک از راهبردهای زنجیره تأمین با کاستی های روبه رو است، از این رو هدف پژوهش حاضر ارائه الگوی برای زنجیره تأمین ناجا با ترکیب راهبردهای زنجبره تأمین ناب، چابک، سبز و پایدار در قالب مدیریت زنجیره تأمین لارج به منظور بهره گیری از قابلیت های رویکرهای فوق به صورت هم زمان است. روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از جهت نحوه گردآوری داده ها، توصیفی و پیمایشی از نوع هم بستگی است. داده های این پژوهش از طریق تحلیل ادبیات پژوهش، مصاحبه با کارشناسان و توزیع پرسش نامه در میان کارشناسان زنجیره تأمین ناجا جمع آوری شده است و با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرم افزار PLS تحلیل شده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که ابعاد مدیریتی، فرآیند و عملیات، یکپارچه سازی تأثیر معنی داری بر شکل گیری زنجیره تأمین لارج در آماد و پشتیبانی ناجا داشته اند. نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش بیان گر توجه به نگاه کل نگر در تدوین زنجیره تأمین در آماد و پشتیبانی ناجا است. و چنان چه این اقدام صورت گیرد موجب استفاده بهینه ازمنابع، زمان، مکان و بهینه سازی فرآیند آمادی خواهد شد.

زمینه و هدف: هدف اصلی این پژوهش، «بررسی تأثیر قابلیت هوش تجاری زنجیره تأمین بر عملکرد چابکی زنجیره تأمین با میانجی گری قابلیت های زنجیره تأمین چابک در شرکت ظریف مصور بروجن» می باشد. روش: پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی است و ازنظر روش پژوهش، توصیفی-پیمایشی است. برای سنجش متغیرهای مدل تحقیق، از پرسش نامه استاندارد سنگری و رزمی (2015) استفاده شده است. پس از سنجش روایی منطقی، واگرا و همگرای ابزار تحقیق، پایایی آن نیز با روش آلفای کرونباخ، مقدار 74/ برآورد شد و از طریق مشارکت 296 نفر از مدیران و کارکنان شرکت ظریف مصور که با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند، اجرا گردید. روش تجزیه وتحلیل اطلاعات، در دو سطح توصیفی و استنباطی بوده است و از طریق نرم افزارهای «SPSS21» و «WarpPls7»، اجرا شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد، قابلیت هوش تجاری زنجیره تأمین، با مقدار ضریب تعیین 94/0 با میانجی-گری قابلیت های زنجیره تأمین چابک بر عملکرد چابکی، تأثیر بسیار قوی و معناداری داشته است، که مبین قدرت پیش-بینی کنندگی بالای مؤلفه های هوش تجاری است، همچنین مسیر قابلیت های هوش تجاری زنجیره تأمین با ضریب مسیر 0.89 و معناداری p<0. 001 بیشترین اثرگذاری را بر عملکرد چابکی زنجیره تأمین داشته است. نتیجه گیری: بر همین اساس، یک فرهنگ قوی هوش تجاری برای بهره گیری کامل از سرمایه گذاری ها در فرآیندها و فناوری های هوش تجاری مورد نیاز است و درک بهتری از عوامل تعیین کننده فرهنگ هوش تجاری در یک زنجیره تأمین درون سازمانی ارائه می دهد.

موضوع هماهنگی موضوع اساسی مدیریتی در زنجیره تامین شناسایی شده است. زنجیره تأمین خدمات با توجه به ویژگی‏های متفاوتی که دارد، و با توجه به این که محصولات در زنجیره های تأمین خدمات از جنس خدمت، پیچیده و بیشتر مبتنی بر اطلاعات هستند مدل‏های هماهنگی در آن کاملاً متفاوت با مدل‏های هماهنگی در زنجیره تأمین کالاهای فیزیکی می‏باشند. در این پژوهش هدف اصلی تحقیق تدوین الگوی هماهنگ‏سازی زنجیره تأمین خدمات است. روش پژوهش حاضر داده بنیاد است و جامعه آن اعضای هیئت علمی و مدیران ارشد صنایع هستند، که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند قضاوتی انتخاب شدند. اهداف پژوهش با بکارگیری ابزارهای پژوهش کیفی تعیین و تبیین شدند. همچنین، با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مدل پارادایمی شکل گرفت که بر اساس آن ساختار مفهومی هماهنگ سازی زنجیره تامین خدمات طراحی و ارائه شد. اعتبار سنجی پژوهش بر مبنای روش شناسی داده بنیاد از معیارهای تطبیق، قابلیت فهم، قابلیت تعمیم و کنترل استفاده شده است. در نهایت عوامل زمینه‏ای هماهنگی به دو دسته زیرساخت‏ها و توانایی‏ها و قابلیت‏ها تقسیم شدند. شرایط مداخله‏گر دربرگیرنده عوامل رفتاری و ویژگی‏های همکاری می‏شود. مکانیزم های هماهنگی در قالب سه مشخصه تسهیم، روابط پایدار و مکانیزم‏های فنی و تکنولوژیکی قابل بررسی است. علل هماهنگی در قالب چهار مشخصه عدم اطمینان، نارضایتی مشتری، ریسک و سیستم غیریکپارچه مورد بررسی قرار می گیرند و هم‏افزایی، سودآوری پایدار و بهبود برند به عنوان پیامدهای هماهنگی شناسایی شد.

شایستگی های مدیران زنجیره ارزش به عنوان یکی از عوامل کلیدی در ایجاد و حفظ یک زنجیره ارزش مؤثر و کارآمد مطرح می شود. از این رو، هدف اصلی این مقاله، ارائه مدلی برای شناسایی و دسته بندی شایستگی های کلیدی مدیران زنجیره ارزش و زنجیره تأمین بوده و این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است که مدیران این حوزه باید دارای چه شایستگی هایی باشند تا بتوانند به طور مؤثر فرآیندهای زنجیره ارزش را مدیریت کنند. برای دستیابی این هدف ابتدا با مطالعه منابع موجود در ادبیات و بررسی مقالات مرتبط، مفاهیم موردنظر شناسایی شد. سپس مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 14 نفر از مدیران ارشد و متخصصان حوزه زنجیره ارزش و تأمین صورت گرفت. نمونه آماری در این پژوهش با روش قضاوتی- هدفمند انتخاب شد. در نهایت با بهره گیری از روش تحلیل مضمون مدلی برای شناسایی و دسته بندی شایستگی کلیدی مدیران زنجیره ارزش و زنجیره تأمین ارائه شد. یافته ها نشان می دهد که شایستگی های کلیدی مدیران زنجیره ارزش در پنج دسته اصلی شایستگی های محوری و بنیادین (شامل دانش فنی، تفکر استراتژیک و کارایی عملیاتی)، مهارت های بین فردی (شامل همکاری و کار گروهی، مهارت های ارتباطی و حل تعارض)، شایستگی های رفتاری (شامل سازگاری، اخلاق و صداقت)، شایستگی های دانشی (شامل درک بازار و درک مالی) و توسعه حرفه ای (شامل یادگیری مستمر و مربی گری) قابل تقسیم بندی است. این تحقیق، با ارائه مدلی جامع برای شایستگی های مدیران زنجیره ارزش نه تنها به شناسایی مهارت ها و قابلیت های لازم می پردازد، بلکه به عنوان ابزاری برای بهبود عملکرد و هم راستایی تلاش های سازمانی با اهداف استراتژیک عمل می کند.

یک راه مهم برای پیاده سازی مدیریت زنجیره تأمین سبز، تجدیدنظر در روش های خرید است. در دهه کنونی چگونگی تعیین مناسب ترین تأمین کننده به عنوان یک عامل استراتژیک در زنجیره تأمین مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. ویژگی های تأمین کننده ناب شامل هزینه کم و کیفیت بالا و ویژگی های تأمین کننده چابک سرعت، انعطاف پذیری و کیفیت می باشد. این تحقیق در دو فاز به انجام رسیده است. در فاز اول از طریق روش ترکیبی تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و ویکور (VIKOR) و با استفاده از معیارهای سبز، تأمین کنندگان رتبه بندی شدند. سپس در فاز دوم، مدلی چهار هدفه طراحی گردید که شامل چهار هدف کمینه سازی هزینه زنجیره تأمین، کمینه سازی میزان دیرکرد در تحویل(چابک)، کمینه-سازی میزان ضایعات (ناب) و بیشینه سازی توجه به مسایل زیست محیطی می باشد. در ادامه، مساله چهار هدفه با روش معیار جامع تک هدفه سازی شده است و چندین مثال عددی به توصیف این استراتژی پرداخته است. الگوریتم اجرا شده نتایج خوبی را در زمان محاسباتی مناسب نشان داده است.

این مقاله با هدف کشف تأثیر تغییر هزینه اعضای زنجیره تأمین بر مشترکین شبکه، انجام می شود. از منظر اول، این تحقیق نشان می دهد زمانی که تغییر هزینه ای برای بنگاه اقتصادی اول وجود دارد؛ چگونه سایر بنگاه ها تحت تأثیر آن قرار گرفته اند و چه کسی بیشترین تأثیر را متحمل شده است. از دیدگاه دیگر، این تحقیق برآورد می کند که چگونه عملکرد شرکت توسط سایر اعضای شبکه آن تحت تأثیر قرار می گیرد و چه میزان تغییر هزینه تحمیل شده، تأثیر قابل توجهی بر سود آن ها دارد.

تغییر رقابت از سطح شرکت ها به سطح زنجیره ی تأمین، نیازمند رهیافت های جدید برای پاسخگویی به تغییرات و آمادگی بیشتر برای مواجهه با آن است. پژوهش حاضر با هدف توسعه مدلی برای تعمیم آینده نگاری شرکتی به زنجیره تامین انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی- توسعه ای است و جامعۀ پژوهش خبرگان دانشگاهی حوزه های زنجیرۀ تأمین و آینده نگاری بودند که 12 نفر بر اساس روش هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش ابتدا با تکیه بر مبانی نظری و پیشینه پژوهش، ابعاد، مولفه ها و شاخص های آینده نگاری زنجیره تامین استخراج گردید. سپس برای حصول اطمینان از صحت، دقت و جامعیت موارد شناسایی شده و رفع سوگیری احتمالی از روش دلفی فازی دو مرحله ای استفاده گردید. یافته ها نشان می دهد که مدل آینده نگاری زنجیره تامین شامل عوامل زمینه ای (ماهیت راهبرد، منشا مزیت رقابتی، سرعت صنعت و شدت رقابت)، قابلیت های زنجیره تامین( اطلاعات، ارتباطات، ساختار زنجیره ی تأمین، فرهنگ و هماهنگی) و تأثیر یا نتایج ( کاهش عدم قطعیت، بهبود تصمیم گیری، رضایت مشتری و افزایش بهره وری اعضای زنجیره ی تأمین) است. برای داشتن زنجیره تامین موفق و پویا نیازمند آن هستیم تا با شناخت دقیق عوامل زمینه ای صنعت مربوطه و استفاده از قابلیت های زنجیره تامین بخصوص اطلاعات و ارتباطات هماهنگ در کل فرایند زنجیره تامین، خود را برای مواجه با سناریوهای احتمالی بازار آینده آماده کنیم.

در زنجیره تأمین محصولات کشاورزی، به دلیل ویژگی های فسادپذیری بالا و ضایعات قابل توجه، دست یابی هم زمان به سودآوری، حفظ تازگی محصولات و کاهش ضایعات از چالش های اصلی به شمار می روند. این پژوهش با هدف ارتقای پایداری چنین زنجیره ای، یک مدل بهینه سازی چندهدفه ارائه می دهد که به طور هم زمان سه هدف حداکثرسازی سود، کاهش ضایعات و افزایش تازگی محصولات را دنبال می کند. برای حل این مدل، از رویکرد برنامه ریزی لکزیکوگرافیک و روش محدودیت اپسیلون استفاده شده است تا امکان اولویت بندی اهداف و تحلیل جامع جبهه های کارای چندهدفه فراهم شود. مدل پیشنهادی با استفاده از داده های میدانی از یک مزرعه در استان خراسان رضوی به عنوان نماینده تولیدکنندگان محصولات فسادپذیر که شامل محصولات گوجه فرنگی، خیار، بادمجان، کاهو و گل کلم می باشد، انتخاب شدند و سناریوهای مختلف تأمین مالی، ابعاد اقتصادی، زیست محیطی و کیفیتی زنجیره تأمین را به صورت تلفیقی تحلیل می کند. نتایج نشان می دهد که طراحی و به کارگیری برنامه های تأمین مالی هدف مند می تواند در بهبود این اهداف و کاهش پیامدهای زیست محیطی ناشی از ضایعات و ناکارآمدی زنجیره مؤثر باشد. هم چنین تحلیل حساسیت برای قیمت فروش گوجه فرنگی مورد بررسی قرار گرفت و تأثیر تغییرات قیمت بر سودآوری، ضایعات و تازگی محصولات بررسی شد و نشان داد که قیمت فروش گوجه فرنگی تأثیر قابل توجهی بر سود زنجیره تأمین دارد و بهبود قیمت می تواند به افزایش سود کمک کند، اما در عین حال ممکن است منجر به افزایش ضایعات نیز شود. بنابراین، به مدیران زنجیره تأمین توصیه می شود که برای بهینه سازی این زنجیره، به ویژه در شرایط نوسانات قیمت، استراتژی های متوازنی را برای مدیریت ضایعات و حفظ تازگی محصولات پیاده سازی کنند.